Policja jest formacją przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego, utworzona została na mocy Ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 roku. Współczesną polską Policję tworzą funkcjonariusze zatrudnieni w służbach: kryminalnej, prewencyjnej oraz wspomagającej działalność Policji w zakresie organizacyjnym, logistycznym i technicznym. W jej skład wchodzą również: policja sądowa, Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie, ośrodki szkolenia i szkoły policyjne, oddziały prewencji i pododdziały antyterrorystyczne oraz instytuty badawcze. Od 2000 roku istnieje Centralne Biuro Śledcze, którego zadaniem jest rozbijanie zorganizowanych grup przestępczych, walka z terrorem kryminalnym i przestępstwami narkotykowymi. Przełożonym wszystkich funkcjonariuszy Policji jest Komendant Główny Policji, podległy Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Na terenie Krakowa funkcjonują:

1. Komenda Wojewódzka Policji w Krakowie ul. Mogilska 109, 31-571 Kraków, tel.: 12 61 54 444, faks: 12 61 54 012 której podlegają:

   • Komisariat specjalistyczny- Komisariat Wodny Policji w Krakowie ul. Tyniecka 16, 30-323 Kraków, tel.: 12 269 27 11, faks: 12 615 27 77, www: wodna.malopolska.policja.gov.pl;

   • Komisariat specjalistyczny- Komisariat Autostradowy Policji w Krakowie, ul. Krakowska 94a, 32-083 Balice, tel.: 12 61 55 150, faks: 12 61 55 151, www: malopolska.policja.gov.pl/autostrada;

   • Samodzielny Pododdział Antyterrorystyczny Policji.

2. Komenda Miejska Policji w Krakowie, ul. Siemiradzkiego 24, 31-137 Kraków, tel. (12) 61 52 600 której podlegają:

   • Komisariat Policji I, Siedziba główna: ul. Szeroka 35, 31-053 Kraków, tel. do dyżurnego KP - 61-52-914;

   • Komisariat Policji II, Siedziba główna: ul. Lubicz 21, 31-503 Kraków, tel. do dyżurnego KP - 61-52-915;

   • Komisariat Policji III, Siedziba główna: ul. Strzelców 16, 31-416 Kraków, tel. do dyżurnego KP - 61-52-912;

   • Komisariat Policji IV, Siedziba główna: ul. Królewska 4, 30-045 Kraków, tel. do dyżurnego KP - 61-52-913;

   • Komisariat Policji V, Siedziba główna: ul. Zamoyskiego 22, 30-523 Kraków, tel. do dyżurnego KP - 61-52-916;

   • Komisariat Policji VI, Siedziba główna: ul. Ćwiklińskiej 4, 30-863 Kraków,tel. do dyżurnego KP - 61-52-917;

   • Komisariat Policji VII, Siedziba główna: os. Złotej Jesieni 11 c, 31-827 Kraków, tel. do dyżurnego KP - 61-52-911

   • Komisariat Policji VIII, Siedziba główna: os. Zgody 10, 31-950 Kraków, tel. do dyżurnego KP - 61-52-910

W skład Komendy Miejskiej wchodzi Sztab Miejski Policji oraz 14 wydziałów wyspecjalizowanych w działaniach zapobiegających wszelkim przejawom łamania prawa. Komenda dysponuje specjalistycznym sprzętem policyjnym- pojazdami specjalnego przeznaczenia, wyposażeniem antyterrorystycznym. Komenda Wojewódzka Policji na swoim wyposażeniu posiada m.in. helikopter.

W obydwu jednostkach funkcjonują Wydziały Ruchu Drogowego, wypełniające zadania polegające m.in. na organizowanie i sprawowanie nadzoru nad ruchem drogowym na podstawowej sieci dróg miasta i województwa, wykonywaniu czynności na miejscach zdarzeń drogowych oraz prowadzenie postępowań o przestępstwa drogowe i wykroczenia zaistniałe na drogach publicznych, analizowaniu stanu bezpieczeństwa i porządku na drogach publicznych, organizowaniu działalności profilaktyczno - wychowawczej w aspekcie bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz współpracę w tym zakresie z placówkami oświatowymi i lokalnymi środkami masowego przekazu, rejestrowaniu naruszeń przepisów ruchu drogowego oraz orzeczeń organów uprawnionych do nakładania kar w postępowaniu administracyjnym. Ponadto we współdziałaniu ze Sztabem Policji i innymi komórkami organizacyjnymi Policji, realizują zadania związane z zabezpieczeniami wizyt i delegacji rządowych, uroczystości państwowych i imprez masowych, mających wpływ na stan bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jednocześnie opiniują projekty organizacji ruchu lub jej zmiany na drogach krajowych i wojewódzkich, a także wnioski o wykorzystanie dróg w sposób szczególny oraz opracowywują koncepcje, plany i koordynują działania związane z zabezpieczaniem tego rodzaju imprez. Ważnym elementem uzupełniającym powyższe zadania jest organizowanie i koordynowanie pilotażu transportów ponadnormatywnych oraz udział w zabezpieczeniach przejazdów osób objętych szczególną ochroną.